Bogdan Miś: Działo się (213)

10.12.2019

Kolejny tydzień (11-17 grudnia) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

11 grudnia

Ilustracja
Legendarny pistolet Mauser C96, wersja 7,63 mm. Dziś można go traktować jako arcydzieło sztuki inżynierskiej XIX wieku.

1895 – Paul Mauser uzyskał niemiecki patent na pistolet Mauser C96.

1949 – W czasie mszy w kościele we wsi Číhošť w Czechach kilka razy poruszył się na boki półmetrowy krzyż ołtarzowy. Swoją drogą, dziwne zjawiska wybierane są przez lud jako cuda. Czy naprawdę wierzymy, że pan Bóg — jeśli istnieje —- nie ma nic lepszego i ciekawszego do roboty niż np. ruszać kawałkiem drewna?

2014 — Pierwsza w historii udana transplantacja penisa dokonana przez zespół chirurgów Stellenbosch University and Tygerberg Hospital w Cape Town w RPA.

12 grudnia

1800 — Washington, D.C. został ustanowiony stolicą Stanów Zjednoczonych.

1901Guglielmo Marconi przeprowadził pierwszą transmisję radiową przez Atlantyk. Cóż, Marconi, twórca radia… Czy aby na pewno i czy aby jedyny? Niektóre aspekty działalności Marconiego, szczególnie przypisywanie sobie cudzych pomysłów i wynalazków, budzą współcześnie kontrowersje, a także budziły je w przeszłości. Podsumowując jego działania Aleksander Popow powiedział na Kongresie Rosyjskich Inżynierów Elektryków w 1900 roku: „[…] nadawanie i odbieranie sygnałów przez Marconiego za pomocą oscylacji elektrycznych nie jest niczym nowym. W Ameryce sławny inżynier Nikola Tesla przeprowadził identyczne eksperymenty w 1893”. Ale utarło się. Nie kwestionujmy Włochom tego Nobla.

Rakieta nośna Unha-3 na stanowisku startowym na nowo wybudowanym kosmodromie Sohae (2012)

2012 — Korea Północna umieściła na orbicie okołoziemskiej swego pierwszego sztucznego satelitę Kwangmyŏngsŏng-3B. Udała się dopiero czwarta lub nawet piąta próba. Miał to być satelita badawczy, dokonujący pomiarów meteorologicznych oraz zasobów naturalnych Korei Północnej.

13 grudnia

Ilustracja
Celestyn V

1294 — Celestyn V (Piotr z Morrone) po ledwie pięciu miesiącach sprawowania urzędu papieża abdykował i dobrowolnie powrócił do poprzedniego trybu życia ascetycznego mnicha. Watykan mu się nie spodobał. O ile wiemy, to jedyny taki przypadek w dziejach. W każdym razie była to pierwsza papieska abdykacja w historii. A Celestyn został uznany za świętego i kanonizowany w 1313 roku.

1918 – Thomas Woodrow Wilson przybył na pokładzie okrętu wojennego do Francji, aby wziąć udział w powojennych rokowaniach pokojowych i został tym samym pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.

2002 — Unia Europejska powiększyła się o Cypr, Czechy, Estonię, Węgry, Litwę, Łotwę, Maltę, Polskę, Słowację i Słowenię, które uzyskały pełnię praw członkowskich 1 maja 2004. Zaczął się nowy okres w dziejach Europy.

14 grudnia

1503 — Urodził się Nostradamus (zm. 2 lipca 1566), francuski lekarz, astrolog i autor proroctw, okultysta, mistyk, kabalista, badacz wiedzy tajemnej, doradca królowej Francji Katarzyny Medycejskiej. Miał m.in. przepowiedzieć okoliczności śmierci jej męża Henryka II Walezjusza. Zdecydowana większość uczonych twierdzi, że powiązania pomiędzy tzw. przepowiedniami Nostradamusa a historycznymi wydarzeniami po ich napisaniu są wynikiem nadinterpretacji i złego tłumaczenia, a nie nadprzyrodzonych zdolności. W kulturze popularnej Nostradamus zasłynął głównie z proroctw spisywanych przezeń w formie rymowanych czterowierszy grupowanych po sto centurii. Był bohaterem wielu dzieł literackich (m.in. Aleksandra Dumasa) i kilku filmów.

Ilustracja
Max Planck

1900 — Narodziny fizyki kwantowej. Tego dnia fizyk niemiecki Max Planck (1858-1947) przedstawił wyjaśnienie teoretyczne promieniowania ciała doskonale czarnego. Określił też tzw. stałą Plancka, odgrywającą dziś podstawową rolę w fizyce. Założenia, na których oparł Planck wyprowadzenie swojego wzoru, nie miały żadnych podstaw w klasycznej fizyce — i właśnie dlatego oznaczały przełom.

1911 – Wyprawa dowodzona przez Norwega Roalda Amundsena dotarła jako pierwsza w historii na Biegun Południowy. Wyprawa ta była wyścigiem z ekspedycją brytyjską, której przewodził porucznik Robert Falcon Scott (1868–1912). Amundsen dotarł do bieguna południowego jako pierwszy, 14 grudnia 1911 roku, a Scott miesiąc później – 17 stycznia 1912 roku (Scott i jego czterej towarzysze zginęli w drodze powrotnej).

15 grudnia

1612 – Niemiecki astronom Simon Marius sporządził pierwszy, bazujący na obserwacjach teleskopowych, opis Galaktyki Andromedy.

1973 — Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne oświadczyło, że homoseksualizm nie jest chorobą. Do dziś orzeczenie to kwestionują gorliwi wyznawcy wielu religii.

Schemat konfiguracji satelitów systemu Galileo

2016 – Uruchomiono europejski system nawigacji satelitarnej Galileo. System jest równoważną alternatywą do amerykańskiego systemu GPS, rosyjskiego GLONASS i chińskiego Beidou, lecz w przeciwieństwie do nich jest kontrolowany przez instytucje cywilne. Segment kosmiczny systemu składa się z 24 satelitów operacyjnych i 6 zapasowych, równomiernie rozmieszczonych na trzech orbitach. Jego zaletą jest ogromna dokładność.

16 grudnia

Przebrani za Indian koloniści zrzucają skrzynie z herbatą do morza – litografia z 1846 roku

1773 – W porcie w Bostonie w proteście przeciwko polityce fiskalnej metropolii grupa mężczyzn z organizacji Synowie Wolności wdarła się w nocy na trzy statki należące do Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, wrzucając do wody cały znajdujący się na nich ładunek chińskiej herbaty (tzw. herbatka bostońska). Zaczęła się historia Stanów Zjednoczonych, choć uczestnicy wydarzeń nie mieli o tym pojęcia.

1946 — W Paryżu powstał dom mody Christiana Diora (1905-1957). Dior to francuski kostiumograf filmowy i projektant mody. Dom Diora obecnie należy do Bernarda Arnault.

2011— Katastrofa elektrowni jądrowej Fukushima I: japoński rząd i właściciel elektrowni (przedsiębiorstwo TEPCO) ogłosiły, że temperatura w reaktorach spadła do poziomu, poniżej którego można je uznać za wyłączone. Skończył się koszmar, rozpoczęty w marcu tego roku przez trzęsienie ziemi i tsunami. Ale skutki katastrofy odczuwane są do dziś. W pięć lat później ujawniono koszt katastrofy: wyniósł on 188 mld dolarów.

17 grudnia

1908 — Urodził się Willard Frank Libby (zm. 8 września 1980) chemik amerykański, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za rok 1960. W czasie II wojny światowej Libby przeniósł się do War Research Division przy Uniwersytecie Columbia i w ramach Projektu Manhattan prowadził badania nad energią atomową. Wziął udział w opracowaniu sposobu rozdzielania izotopów uranu, potrzebnych do uzyskania bomby atomowej. Największe jego odkrycie, to metoda mierzenia czasu połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C, co stało się podstawą bardzo ścisłego datowania próbek, tzw. datowania radiowęglowego, zwłaszcza pochodzenia organicznego (zwłok, szkieletów, papirusów, skamielin itd.). Metoda ta znalazła zastosowanie we współczesnej archeologii i kryminologii.

1919 — Niejaki Albert Porta, sejsmograf i meteorolog, przewidywał, że koniunkcja (ustawienie się w jednej linii) sześciu planet w tym dniu spowoduje koniec świata. Miało to uruchomić prąd magnetyczny, który przebiłby Słońce i pogrążył Ziemię w płomieniach. W miarę zbliżania się tej daty na całym świecie odnotowano samobójstwa i histerię. Jak wiadomo, nic takiego się nie stało. No, chyba że komunikujemy się już będąc w jakimś równoległym świecie.

Ilustracja
Douglas DC-3

1935 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego i transportowego Douglas DC-3. To jeden z najpopularniejszych samolotów w historii transportu lotniczego. Przyczynił się do popularyzacji podróży lotniczych w latach 30. i 40. XX wieku, jest uznawany za jeden z najbardziej udanych i znaczących samolotów w historii lotnictwa

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com