05.04.2022
Kolejny tydzień…
…przynosi – jak zazwyczaj – przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.
Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.
6 kwietnia
1327 – Włoski poeta Francesco Petrarca miał w kościele w Awinionie po raz pierwszy ujrzeć Laurę, której poświęcił później 366 utworów poetyckich. W ten sposób zaczął się najsłynniejszy chyba – a na pewno w średniowieczu – romans literacki.
1741 – Urodził się Sébastien-Roch Nicolas, zw. de Chamfort francuski literat, aforysta, mason, uważany przez współczesnych za następcę Woltera, członek Akademii Francuskiej. Był synem sklepikarza. Słynne są jego inteligentne i dowcipne aforyzmy, jak ten: Mało jest wad, które w tym stopniu przeszkadzają w pozyskaniu licznych przyjaciół, w jakim mogą to sprawić zbyt wielkie zalety lub ten: Ludzie rozumni popełniają wiele błędów przez to, że nigdy nie mają innych za dość głupich, za tak głupich, jak są.
1896 – W Atenach rozpoczęły się pierwsze nowożytne Igrzyska Olimpijskie. Pierwszym mistrzem olimpijskim został amerykański trójskoczek James Connolly (1868-1957). Zwyciężył rezultatem 13,71 m. W Atenach startował również w skoku wzwyż, w którym zajął 2. miejsce ex aequo z Robertem Garrettem (zwyciężył Ellery Clark) oraz w skoku w dal, gdzie był trzeci za Clarkiem i Garrettem. W późniejszych latach Connolly został pisarzem specjalizującym się w literaturze marynistycznej. Opublikował 25 powieści i ponad 200 opowiadań.
7 kwietnia
1827 – Angielski aptekarz John Walker sprzedał pierwsze pudełko wynalezionych przez siebie zapałek.
1884– Urodził się Bronisław Kasper Malinowski (zm. 16 maja 1942) – najsławniejszy polski antropolog społeczny i ekonomiczny, podróżnik, a także etnolog, religioznawca i socjolog. Większość życia zawodowego spędził w Wielkiej Brytanii i USA oraz na wyspach Melanezji, gdzie prowadził badania terenowe. W 1927 roku objął profesurę i pierwszą Katedrę Antropologii na Uniwersytecie Londyńskim. Dwa lata później opublikował głośną monografię The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia (Życie seksualne dzikich w północno-zachodniej Melanezji). Uchodzi za twórcę tzw. antropologii uczestniczącej. Metoda ta stanowiła rewolucyjny krok w myśleniu antropologicznym, a także w uznaniu odmienności kulturowej przez świat zachodni.
1969 – Symboliczna data zapoczątkowania funkcjonowania Internetu. Tego dnia opublikowano pakiet RFC 1 (ang. Request for Comments – dosłownie: prośba o komentarze – zbiór technicznych oraz organizacyjnych dokumentów, mających formę memorandum, związanych z Internetem oraz sieciami komputerowymi). Idea dokumentów RFC pojawiła się w roku 1969 jako część projektu ARPANET. Z biegiem lat przekształciła się ona w oficjalne forum dla inżynierów zajmujących się infrastrukturą sieci komputerowych. RFC 1 zatytułowany „Host Software” został napisany przez Steve’a Crockera z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles.
8 kwietnia
1820 – Na greckiej wyspie Milos odnaleziono posąg Wenus z Milo. Posąg w imieniu francuskiego ambasadora w Turcji, markiza de Riviere, kupił francuski żeglarz Jules Dumont d’Urville. Figura jeszcze wtedy miała ręce. Według legendy straciła je, gdy statek d’Urville’a roztrzaskał się o skały w pobliżu wyspy. Markiz de Riviere sprezentował Wenus Ludwikowi XVIII. Od 1821 posąg znajduje się w Luwrze. Figura wykonana jest z marmuru paryjskiego (z wyspy Paros). Ma 2,02 metra wysokości.
1899 – W USA wykonano karę śmierci na Marcie M. Place, pierwszej kobiecie (z 26 ogółem, w tym jednej niepełnoletniej) straconej na krześle elektrycznym. Została skazana na śmierć za zamordowanie swojej siedemnastoletniej pasierbicy oraz próbę zamordowania własnego męża.
1911 – Holenderski fizyk Heike Kamerlingh-Onnes (1853-1926, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1913) odkrył zjawisko nadprzewodnictwa. Jest to zjawisko kwantowe, niemożliwe do wyjaśnienia na gruncie fizyki klasycznej. Nadprzewodnictwo to stan materiału polegający na zerowej rezystancji (oporności elektrycznej), jest osiągane w niektórych materiałach w niskiej temperaturze.
9 kwietnia
1889 – Zmarł Michel Eugène Chevreul (ur. 31 sierpnia 1786) – francuski chemik. Stworzył prace dotyczące tłuszczów i barwników. Jego system barw, który stworzył w 1861 roku, uzyskał ogromne znaczenie. Wyjaśnił budowę tłuszczów i zasadę procesu zmydlania. Przeprowadził doświadczenia, otrzymując kwas stearynowy i oleinowy. Jego zasługą jest także wyodrębnienie cholesterolu z kamieni żółciowych. Pracował naukowo jeszcze w wieku 102 lat.
1919 – Urodził się John Presper Eckert (zm. 3 czerwca 1995), inżynier amerykański. W latach 40. XX wieku pracował jako naczelny inżynier przy tworzeniu komputera ENIAC według pomysłu Johna W. Mauchly’ego. Zastosowanym przez niego ulepszeniem było wykorzystanie zbiornika z rtęcią jako pamięci centralnej. Takie rozwiązanie zostało zastosowane w komputerze EDVAC, a potem w polskim komputerze XYZ.
1981 – Pismo Nature opublikowało najdłuższą w historii nazwę naukową. Stworzona według ścisłych zasad nazewnictwa, dotyczy ludzkiego tzw. mitochondrialnego DNA i składa się z 207 000 znaków. Oczywiście, nie opublikujemy jej tutaj. Typowa strona maszynopisu zawiera 2000 znaków, tzw. arkusz wydawniczy to 40 000 znaków, zatem zajęlibyśmy tyle miejsca, ile potrzeba na niedużą książkę. Chyba byłaby to zresztą dość nudna lektura.
10 kwietnia
1710 – W Wielkiej Brytanii uchwalono pierwszą na świecie ustawę o prawie autorskim.
1849 – Amerykanin Walter Hunt (1706-1859, amerykański mechanik i wynalazca) opatentował agrafkę. Hunt znany jest także jako wynalazca wiecznego pióra, maszyny do szycia (1833), prekursora karabinu Winchester, ostrzałki do noży, welocypedu i wielu innych.
1909 – Kazimierz Prószyński, polski przedsiębiorca, operator filmowy, reżyser, inżynier oraz wynalazca (1875-1945) uzyskał we Francji patent na aeroskop – pierwszą na świecie ręczną kamerę filmową, napędzaną sprężonym powietrzem. Żyją 2 wnuczki wynalazcy, obie mieszkają w USA.
11 kwietnia
1803 – został wydany patent na silnik używany na „parowcu śmigłowym” zbudowanym przez Johna Stevensa z Hoboken w USA. Stevens opracował także pierwszy parowiec morski, zainicjował regularne połączenia promowe z New Jersey do Nowego Jorku i zaprojektował i zbudował pierwszą amerykańską lokomotywę parową. Ponadto zaproponował przejazd tunelem pod rzeką Hudson
1984 – Astronauci Challengera ukończyli pierwszą satelitarną naprawę kosmiczną. George Nelson i James Van Hoften naprawili satelitę Solar Max, uruchomionego w 1980 roku, który nie działał prawidłowo. Innym celem ich misji było ustalenie, w jaki sposób pszczoły miodne wytwarzają komórki miodu w środowisku mikro grawitacyjnym. Dziwnymi badaniami zajmują się uczeni.
2013 – Zmarł Hilary Koprowski (ur. 5 grudnia 1916), polski lekarz, wirusolog i immunolog, od 1944 w USA; członek Polskiej Akademii Nauk, profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University. Twórca pierwszej doustnej szczepionki przeciwko wirusowi polio, wywołującemu chorobę Heinego-Medina.
12 kwietnia
1606 – Union Jack (flaga państwowa Wielkiej Brytanii) został ustanowiony wspólną flagą połączonych unią personalną Anglii i Szkocji. Przyjęty wówczas wzór został zmodyfikowany do obecnego wyglądu w 1801 roku.
1954 – Bill Haley wraz z grupą The Comets nagrał piosenkę Rock Around the Clock, uznaną za pierwszy utwór rockandrollowy. W 2004 roku utwór został sklasyfikowany na 158. miejscu listy 500 utworów wszech czasów czasopisma „Rolling Stone”.
1961 – Jurij Gagarin odbył na statku Wostok 1 pierwszy w historii lot w przestrzeni kosmicznej, dokonując jednokrotnego okrążenia Ziemi w ciągu 1 godziny i 48 minut.
Wyszperał
Bogdan Miś
Wszystkie ilustracje i informacje zaczerpnięto z zasobów Wikipedii oraz witryny Today In Science History.
Opinie i komentarze autora.
