Izabella Tabarovsky: Radziecki antysyjonizm i współczesny antysemityzm lewicy

WNIOSKI: „GDZIEKOLWIEK I KIEDYKOLWIEK UŻYWALI ANTYSYJONIZMU DLA SWOICH CELÓW POLITYCZNYCH, ROZKWITAŁ ANTYSEMITYZM”

Jedną z lekcji radzieckiej kampanii antysyjonistycznej jest to, że antysyjonizm i antysemityzm były w historii głęboko i, być może, nierozerwalnie splecione. Zgodnie ze swoimi ideologicznymi zasadami Związek Radziecki nigdy nie atakował Żydów w czysto rasistowskich słowach. Oskarżani o antysemityzm z oburzeniem twierdzili, że są tylko antysyjonistami. Gdziekolwiek jednak i kiedykolwiek używali antysyjonizmu dla swoich celów politycznych, rozkwitał antysemityzm.

Przykłady innych krajów dostarczają dalszych dowodów. Antysyjonistyczna kampania w Polsce w 1968 roku szybko zdegenerowała się w antysemickie polowanie na czarownice, czego rezultatem było wydalenie i przymusowa emigracja około 15 tysięcy Żydów. Niedawne badanie Marszu Kobiet w USA ujawniło ordynarny antysemityzm, kryjący się za antysyjonistyczną retoryką przywódczyń. Ujawniono, że jawny antysyjonizm brytyjskiej Partii Pracy – włącznie z tą bardzo niedawną publikacją – jest przykrywką dla wulgarnych, rasistowskich poglądów antysemickich.

Dzisiaj, kiedy kilku czołowych opiniotwórców na lewicy próbuje budować konsensus wokół idei, że antysyjonizm i antysemityzm nie są tym samym, zrozumienie historii jest szczególnie ważne. Jak pisałam gdzie indziej, twierdzenie, że antysyjonizm i antysemityzm nie są tym samym, może być ciekawym ćwiczeniem intelektualnym. To, co dzieje się w praktyce, jest czymś zupełnie innym.  

Zasadniczo radziecka kampania antysyjonistyczna lat 1967-1988 była kampanią propagandy i dezinformacji. Budowała i zbroiła narracje oparte na zmyślonych lub wypaczonych faktach. Wypaczała historię. Stosowała klasyczne narzędzia propagandy, takie jak oszustwo, obwinianie przez skojarzenie i powtarzanie, by wpoić kluczowe przesłanie. Bezwstydnie grała na ludzkich uczuciach i używała zarówno radzieckich Żydów, jak i muzułmanów jako grup wsparcia państwowej propagandy (Hazan 2017: 230-93).

Mimo własnych zapewnień radziecka kampania antysyjonistyczna w żadnym razie nie była motywowana przez dążenie do zapewnienia sprawiedliwości, pokoju i wyzwolenia ludowi palestyńskiemu. Wymyślona przez mistrzów propagandy była instrumentem, którego celem było odwrócenie uwagi, manipulacja, skonsolidowanie kontroli, czystka wrogów i rozszerzenie wpływów jednego z najbardziej ciemiężących reżimów w historii ludzkości.

Jak pisze izraelski historyk Kiril Feferman, szczególnym trikiem radzieckiego antysyjonizmu, było to, że „proponował zachodniej publiczności wersję antysemityzmu, która nie miała jawnego posmaku antysemityzmu”. Robił to przez podstawienie antysyjonizmu za antysemityzm w swojej propagandzie, co powodowało, że przyjmowało to wielu idealistycznych ludzi o dobrych intencjach, którzy w innym wypadku wzdragaliby się z odrazy na taką retorykę. Niemniej, pod stosunkowo dobrotliwą pokrywą przesłanie kampanii było potężną antysemicką salwą.  

To, co dzisiaj słyszymy z lewicowego obozu antysyjonistycznego, jest uderzająco podobne do przesłania radzieckiej kampanii antysyjonistycznej. Od twierdzeń o kolaboracji syjonistów z nazistami podczas Holocaustu poprzez ideę syjonizmu jako wewnętrznie rasistowskiej i ciemiężącej ideologii, do rozumienia Izraela jako osadniczo-kolonialnego państwa, które jest ludobójczym państwem apartheidu – wszystkie te koncepcje były nieodłączną częścią radzieckiej, antysyjonistycznej narracji.

Potrzeba więcej badań, by naświetlić trajektorię i wpływ, jakie miała radziecka kampania antysyjonistyczna. Radziecki antysyjonizm czerpał z carskich Protokołów mędrców Syjonu i z nazistowskiej propagandy Hitlera; zaadaptował te idee do marksistowsko-leninowskich ram; i skończył użyźniając glebę dla ideologii post-radzieckiego, rosyjskiego ultranacjonalizmu. Czy jego ideologiczne zasady wpłynęły także na globalną lewicę i jej pogląd na syjonizm i Izrael? Jeśli tak, to do jakiego stopnia? Czy część tych idei przetrwała system, który je wyprodukował?  Odpowiedź na te pytania oznacza znalezienie kluczowego brakującego ogniwa w naszym rozumieniu współczesnego lewicowego antysemityzmu.   

BIBLIOGRAFIA

  • Cantorovich, Nati 2007, ‘Soviet Reactions to the Eichmann Trial: A Preliminary Investigation 1960 –1965’.  Yad Vashem Studies 35:2, 103-141.
  • Frankel, Jonathan 1972, The Anti-Zionist Press Campaigns in the USSR 1969-1971: Political Implications, Jerusalem: Hebrew University of Jerusalem, Soviet and East European Research Centre.
  • Friedgut, Theodore H., Friedgut 1984, ‘Soviet anti-Zionism and Antisemitism – another cycle’, Soviet Jewish Affairs, 14:1, 3-22
  • Gjerde, Asmund Borgen 2018, ‘The logic of anti-Zionism: Soviet elites in the aftermath of the Six-Day War’, Patterns of Prejudice, 52: 271-92.
  • Hazan, Baruch A. 2017, Soviet Propaganda: A Case Study of the Middle East Conflict, New York: Routledge [1976, Keter Publishing House Jerusalem Ltd.].
  • Herf, Jeffrey 2009, Nazi Propaganda for the Arab World, New Haven & London: Yale University Press.
  • Herf, Jeffrey 2016, Undeclared Wars with Israel: East Germany and the West German Far Left, 1967-1989, New York: Cambridge University Press.
  • Korey, William 2013, Russian Antisemitism, Pamyat, and the Demonology of Zionism, New York: Routledge [1995, Harwood Academic Press]
  • Korey, William 1989, ‘The Soviet Public Anti-Zionist Committee: An Analysis’ in Soviet Jewry in the 1980s: The Politics of Anti-Semitism and Emigration and the Dynamics of Resettlement, edited by Freedman, Robert O., London: Duke University Press.
  • Lipstadt, Deborah 2011, The Eichmann Trial, New York: Schocken.
  • Pinkus, Benjamin 1989, The Jews of the Soviet Union: The History of a National Minority, Cambridge: Cambridge University Press.
  • Rich, Dave 2016, The Left’s Jewish Problem: Jeremy Corbyn, Israel and Anti-Semitism, Biteback Publishing.
  • Shnirelman, Victor 2012, Russkoye rodnoveriye: neoyazychestvo i natsionalism v sovremennoi Rossii, St. Andrew Biblical-Theological Institute.
  • Wistrich, Robert 2012, From Ambivalence to Betrayal: the Left, the Jews, and Israel, Kindle Edition, Lincoln and London: University of Nebraska Press (Kindle Edition)
  • Umland, Andreas 1999, ‘Soviet Antisemitism after Stalin’, East European Jewish Affairs, 29:1-2, 159-168.
  • Soviet Anti-Zionism and Contemporary Left Antisemitism
  • Fathom, maj 2019

Tłumaczenie:

Małgorzata Koraszewska 

Izabella Tabarovsky

Studiowała na Harvard University. Obecnie jest badaczką w Kennan Institute, gdzie zajmuje się historią Rosji i Ukrainy.  

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com