Ożeniony ze szlachcianką (26)

17.02.2021

Opuszczając Stołpce, miasto rodzinne Kusznerów, rodziny mojego ojca, oglądamy z Rywką przywiezione przez nią z Izraela zdjęcia jej matki, sióstr i kuzynek – nad Niemnem. Rywka, najmłodsza, jest pierwsza po lewej.

– Żydzi są bardzo smutnymi ludźmi – mówi Rywka – udają, że są weseli, śpiewają, tańczą, wszystko, żeby ukryć swój smutek, pewnie dlatego, że przeżyli taką straszną wojnę i ciągle żyją wśród swoich wrogów.

– Czy masz na myśli Izrael? – pytam.

– Oczywiście – odpowiada – czy Arabowie nas lubią?

Rywka pokazuje mi jeszcze inne zdjęcie znad Niemna.

Wracamy z Rywką do Izraela. Chce, żebym poznał resztę mojej nowej rodziny. Odwiedzamy Shlomo, Soshanę i ich córkę Michal. Soshana jest jednym z pięciorga dzieci nieżyjącej już Soni, siostry Rywki, która wyjechała ze Stołpców przed wojną i osiedliła się w Argentynie. W latach 70. cała rodzina Soni wyemigrowała z Argentyny do Izraela. Liczba moich nowych kuzynów okazała się imponująca: pięciu ze strony Rywki i dwudziestu sześciu po argentyńskiej stronie rodziny.

Z balkonu Shlomo i Soshany w Tel Awiwie cały Izrael widać jak na dłoni:

– Tam jest Syria – pokazuje mi Shlomo – a tam rzeka Jordan i Jerozolima, a na lewo Liban. Z Egiptem mamy pokój, z Syrią i Libanem cisza, największy problem jest z Palestyńczykami.

Gdy dowiedziałem się, że mamy w rodzinie kogoś, kto osiedlił się na spornych terenach West Bank, poprosiłem Michal, córkę Shlomo i Soshany, żeby mnie tam zawiozła. Jej kuzynka Hadas wyszła za mąż za ortodoksyjnego Żyda. Mieszkają na zachodnich krańcach Jerozolimy.

– Jakie masz uczucie przekraczając wojskowy posterunek w drodze do Hadas? – pytam Michal.

– Duży smutek – odpowiada Michal.

– Wiem co znaczy Hadas, mówię na przywitanie: kwiat, który pięknie pachnie. Hadas trzyma w ręku małą dziewczynkę. Przypomniała mi się Rywka uciekająca z getta z Mają.

– To jest moja córeczka, Szirel, co znaczy pieśń o Bogu.

– Szukam sekretów rodzinnych – mówię – tego, jak rozłożyły się geny, co powtarzamy z rodzinnej tradycji, a czego nie.

– Właśnie – odpowiada Hadas – jesteś polskim Żydem, ale nie mówisz po hebrajsku, przypuszczam, że znasz yiddish.

– Niestety nie. Uciekłem z getta, ukrywałem się wśród chrześcijan, zostałem ochrzczony i tak udało mi się przeżyć. Według moich rodziców religia żydowska nie prowadziła do rozwiązywania życiowych problemów.

– Dla mnie religia jest łatwym i prostym sposobem na życie – mówi Hadas – to czyni mnie szczęśliwą.

– Osiedliłaś się na ziemi arabskiej…

– Nie, według nas to jest to nasza ziemia, bo jeżeli nawet nie chce się wracać do czasów biblijnych, to w Ameryce biali zdobyli całą ziemię Indian i nikt tego nie kwestionuje.

Żegnając się z Hadas, uświadamiam sobie, jak złożony jest konflikt izraelsko-arabski. Czy może być rozwiązany bez zniszczenia domu mojej kuzynki? Moje myśli wracają do Stołpców, gdzie życie Kusznerów zostało tak brutalnie przerwane. Zostawiam Hadas i jej córeczkę wśród drzew oliwnych na zachodnim brzegu Jordanu.

Zaprosiliśmy Rywkę do w Chicago, żeby poznała Grażynę i nasze dzieci, Bartka i Anyę. Chciałem, żeby wiedzieli, że bardzo dawno temu żydowski piekarz Kuszner osiedlił się w polskim miasteczku Stołpce. Jego dom zamieniony został w popiół, ale później z tych popiołów wyrosło nowe życie.

– Co za cudowne zmarszczki ma ta Rywka – szepnęła mi do ucha Anya.

Z mojej podróży z Rywką do Stołpców powstał film pod tytułem „Settlement” („Miejsce osiedlenia”).

CDN

Marian Marzyński

Polski i amerykański dziennikarz, reżyser filmowy i scenarzysta. Ur. 12 kwietnia 1937. Mieszka stale w USA. Album autobiograficzny Mariana Marzyńskiego KINO-Ja. ŻYCIE W KADRACH FILMOWYCH jest do nabycia w księgarni internetowej UNIVERSITAS i w sklepach taniej książki.  

Więcej w Wikipedii

Witryna Marzyńskiego LIFE ON MARZ

Ożeniony ze szlachcianką (29)

10.03.2021
W roku 1955 Grażyna rozpoczęła studia architektoniczne na Politechnice Gdańskiej. Poprosiłem jej bliską koleżankę Krystynę Szczypińską -…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (28)

05.03.2021
Poprosiłem Mirka Śmiłowicza, mojego bliskiego kolegę z Liceum Batorego, późniejszego wybitnego chirurga – ortopedę, żeby napisał coś…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (27)

22.02.2021
Car Rosji przedstawiał się jako Najjaśniejszy, Wszechmogący, Umiłowany, Wielkorządca Absolutny Całej Rosji. Na jego rozkaz zesłano na…
Czytaj dalej
Print Friendly, PDF & Email
 
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com