Waldemar Piasecki: Karski, Rosenbergowie, Beria39 min czytania

()

Kiedy projekt atomowy wszedł już w ostatnią fazę i na atolu Bikini przygotowywano się do testowania bomby, Greenglass otrzymał ofertę udziału w tych pracach. Oczywiście bardzo mu to doradzał szwagier Rosenberg, za którym murem stał konsulat sowiecki. Wbrew oczekiwaniom i naciskom, David jednak odmówił, bowiem źle znosił rozłąkę z Ruth i dwojgiem małych dzieci. Sowieci stracili okazję pozyskania materiałów z miejsca akcji pierwszej eksplozji atomowej. Decyzja Greenglassa spowodowała też „honorowe zwolnienie z armii” z końcem lutego czterdziestego szóstego. Wrócił do Nowego Jorku, gdzie z Rosenbergiem otworzył warsztat mechaniczny G&R Engineering.

Oczywiście obaj nadal przydatni byli towarzyszom radzieckim. Tegoż roku zakończył dość nieoczekiwanie pracę dla Amerykanów powracając do Londynu – Klaus Fuchs.

W tym samym czterdziestym szóstym do Moskwy wycofani zostali szpiedzy–konsulowie Fomin (Fieklisow) i Jakowlew (Jackow).

Wysyłani byli jeszcze na inne placówki, pracowali w moskiewskiej centrali, szkolili kadry, a ich dorobek na koniec podsumowały tytuły bohaterów swojej ojczyzny. Trafili nawet na znaczki pocztowe.

Sowiecki konsulat w Nowym Jorku i konsulowie–szpiedzy. U góry Jakowlew na znaczku jako Jackow. U dołu: Fomin na znaczku – Fieklisow

Jako ciekawostkę można podać, że Fieklisowa Karski rozpoznał jako uczestnika dwóch czy trzech z serii spotkań promujących w czterdziestym piątym jego „Story of a Secret State”. W marcu tegoż roku książka została zaatakowana wraz z jej autorem na łamach wydawanego w Nowym Jorku wielkonakładowego miesięcznika „Soviet Russia Today”. W sześćdziesiątym Fieklisow pojawił się w Waszyngtonie w roli dyplomaty, a faktycznie szefa rezydentury sowieckiego wywiadu. Działał cztery lata. Karski dostrzegał go od czasu do czasu na przyjęciach i wydarzeniach dyplomatycznych.

Wracajmy do rzeczy. Po atakach bombowych na Hiroszimę i Nagasaki Amerykanie byli pewni, że mają dużą przewagę czasową nad Sowietami w wyścigu atomowym. Kiedy dwa dni przed końcem sierpnia czterdziestego dziewiątego na kazachskim stepie pod Semipałatyńskiem dokonano sowieckiej eksplozji Stany Zjednoczone z trudem wychodziły z szoku i zaskoczenia. Stało się oczywiste, że Stalin musiał otrzymać jakąś „pomoc” amerykańską. Ambicją Trumana stało się ujawnienie źródeł przecieku i wszystkich weń zaangażowanych.

W rozszyfrowanej sowieckiej korespondencji dyplomatycznej natrafiono na informację o wzbogacaniu uranu metodą dyfuzji gazowej. Tematem zajmował się Klaus Fuchs. Amerykanie zwrócili się do Brytyjczyków, aby poszli tym śladem. Drugiego lutego pięćdziesiątego roku Fuchs został aresztowany i przyznał do przekazywania informacji kurierowi o pseudonimie „Raymond”. Na pokazanych mu zdjęciach rozpoznał w nim Harry’ego Golda. Kiedy ów został aresztowany przez Amerykanów, szybko wysypał Davida Greenglassa, a ten swoją siostrę i jej męża. Julius Rosenberg został aresztowany w lipcu, bowiem dowodów jego działalności było aż nadto. Ethel aresztowano w sierpniu. Głównie pod wpływem zeznań jej brata Davida i bratowej Ruth. Oboje obciążyli ją jako w pełni świadomą i zaangażowaną agentkę zajmującą się porządkowaniem i przepisywaniem meldunków, które trafiały do sowieckiego konsulatu, a także moralnym wsparciem męża w jego robocie. Dzięki współpracy Greenglassów ze śledczymi Ruth w ogóle uniknęła oskarżenia, procesu i ewentualnego skazania, mogąc zajmować się wychowaniem dzieci.

David został głównym świadkiem oskarżenia w procesie Rosenbergów. Sam otrzymał wyrok piętnastu lat więzienia, wychodząc po dziesięciu.

Klausa Fuchsa skazano w Anglii na czternaście lat, by po dziewięciu zwolnić i pozwolić na wyjazd do Niemiec Wschodnich. Harry Gold otrzymał wyrok trzydziestoletni, z którego odsiedział mniej niż połowę. Nieobecnego i objętego dyplomatycznym immunitetem szpiega Anatolija Jackowa (Jakowlewa) postawić przed sądem sposobu nie było.

Eksplozja na stepie semipałatyńskim w Kazachstanie 29 sierpnia 1949 roku i szóstka atomowych szpiegów, dzięki którym stało się to możliwe. Po lewej od góry: Anatolij Jakowlew, Ethel Rosenberg, Julius Rosenberg,. Po prawej od góry: Klaus Fuchs, David Greenglass, Harry Gold

Proces Rosenbergów w sądzie rejonowym Południowego Dystryktu Nowego Jorku na Manhattanie rozpoczął się szóstego marca pięćdziesiątego pierwszego. Był śledzony z zapartym tchem.

Z wielką ciekawością siadałem do rozmowy o tym z Profesorem.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating / 5. Vote count:

No votes so far! Be the first to rate this post.