Eugeniusz Noworyta: Wyspiarskie fascynacje Trumpa3 min czytania

()


01.09.2026

Najpierw była Grenlandia, terytorium podległe Danii, ale mające u siebie amerykańską bazę wojskową. Ta imponująca bryła lodu (według leksykonu amerykańskiego prezydenta) kryje pod swoją powierzchnią niebagatelne bogactwa naturalne, ale przede wszystkim ma niekwestionowane walory strategiczne przyciągające uwagę również Rosji i Chin, zainteresowanych kontrolą arktycznych szlaków. Oferta wykupienia wyspy przez USA niestety nie spotkała się z pozytywną reakcją ani w Kopenhadze, ani na Grenlandii, a pogróżki zajęcie jej siłą wywołały konsternację również w NATO z obawy przed destrukcyjnymi skutkami konfliktu wewnątrz sojuszu.

Druga w kolejności była Kuba, „piękny kraj”, który, jak się rozmarzył jej północny sąsiad, miał być wkrótce jego. Metoda załatwienia sprawy miała być podobna do tej z Wenezuelą: dokonanie politycznego zwrotu w kierunku proamerykańskim za pośrednictwem kogoś z obecnych kubańskich władz. W przypadku Wenezueli tym kimś stała się pani wiceprezydent, najbliższa współpracowniczka prezydenta Maduro, uprowadzonego do USA. Według różnych informacji w stosunku do Kuby rozmowy miały być prowadzone z wnukiem Raula Castro, jednak okazały się nieskuteczne z braku jego zwierzchniej sprawczości nad służbami i wojskiem oraz centralną administracją, niezbędnymi wymogami dla pomyślnego przeprowadzenia całej operacji. Pojawiła się zwłoka wynikająca nie tylko z amerykańskiego zaangażowania na Bliskim Wschodzie, lecz także, niezwykle szczelnego i rozbudowanego sytemu wewnętrznej kontroli na wyspie, zapewniającej usuwanie z kierowniczego grona wszelkich niepewnych i skłonnych do ustępstw polityków. Z Kuby jednak się nie rezygnuje, a niewiadomy jest na razie tylko wybór opcji działania.

A wreszcie, w tych dniach na celowniku gospodarza Białego Domu pojawiła się nowa wyspa, a dokładniej wyspy Falklandy zwane przez Argentyńczyków Malwinami. Położone na południowym Atlantyku od lat są przedmiotem sporu między Argentyną a Wielką Brytanią, która nimi obecnie zarządza. Mają znaczenie dla NATO i bogactwa naturalne (złoża ropy) oraz niezwykle wydajne łowiska ryb, w które obfitują wody przybrzeżne, przyciągające statki rybackie z odległych krajów, również z Polski. O Falklandach/Malwinach zrobiło się głośno w 1982 roku za sprawą inwazji na wyspy argentyńskich wojsk na rozkaz junty wojskowej szukającej w tej akcji odwrócenia uwagi od zapaści gospodarczej i z nadzieją na umocnienie swej zachwianej pozycji, nota bene bez oczekiwanego skutku wskutek energicznej kontrakcji pani Thatcher i rozbicia argentyńskiego desantu, co ostatecznie stało się gwoździem do trumny wojskowej dyktatury i powodowało jej upadek rok po tych wydarzeniach.

Teraz ( przynajmniej na razie ) Trump nie deklaruje zamiaru zajęcia tych wysp lecz „tylko” zapowiada możliwość zmiany amerykańskiego stanowiska do tej pory przychylnego dla W. Brytanii. Równocześnie, prezydent Argentyny Milei, wyznawca amerykańskiego prezydenta, właśnie wypowiedział umowę regulującą modus vivendi z Londynem i ponowił argentyńskie roszczenia do wysp. Trudno uwierzyć w przypadkową zbieżność obu tych deklaracji. Według większości komentarzy celem zaognienia nowego „wyspiarskiego” konfliktu ma być uzyskanie przez Trumpa dogodnego ( bo realizowanego w drodze przyjacielskiej usługi) narzędzia do szantażowania W. Brytanii, rządzonej obecnie przez polityków niezbyt spolegliwych w stosunku do Waszyngtonu. Sprawa jest w początkowym stadium, jednak już w natowskich kręgach wyczuwalny jest niepokój przed ewentualnym nowym, po Grenlandii, zarzewiem wewnątrz sojuszniczego napięcia, a nawet konfliktu.

Wszystkie trzy opisane „wyspiarskie” kontrowersje pozostają w zawieszeniu, czas pokaże jaki będzie epilog.


Eugeniusz Noworyta

Polski dyplomata i polityk


Ur. 25 grudnia 1935 w Krakowie. Ambasador w Chile (1971–1973), Hiszpanii (1977–1981) i Argentynie (1996–2001). 
Stały przedstawiciel PRL przy ONZ (1985–1989). 
Wykładowca stosunków międzynarodowych na uczelniach w Warszawie i Łodzi.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating / 5. Vote count:

No votes so far! Be the first to rate this post.

Odpowiedz

wp-puzzle.com logo