Bogdan Miś: Działo się (57)

2016-12-20.

Kolejny tydzień przynosi – jak zazwyczaj – tygodniowy przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach po prostu ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych. 

Oto te fakty:

19 grudnia

1944 – Urodził się Richard Erskine Frere Leakey (w Nairobi) – paleoantropolog i przyrodnik kenijski. Jego najsłynniejszym odkryciem (z 1984) jest tzw. Chłopiec znad Jeziora Turkana – niemal kompletny szkielet 9-letniego hominida, który żył i zginął ok. 1,5 mln lat temu.

1946 – Zmarł Paul Langevin, wielki fizyk francuski, spoczywający obecnie w paryskim Panteonie. Albert Einstein mówił o nim: „Jego religią jest rozum, który ma zapewnić nie tylko oświecenie, ale i odkupienie”. Znany głupawej publice z głośnego romansu z Marią Curie, ujawnionego przez jego żonę Jeanne, która przechwyciła i doprowadziła do publikacji korespondencji miłosnej Paula i Marii w tygodniku „L’Oeuvre” (23 listopada 1911). Wnuczka Marii i wnuk Paula – obydwoje fizycy jądrowi – są obecnie małżeństwem. Prawica uważa całą sprawę za skandal. No i dobrze im tak.

Altair 8800

1974 – Mikrokomputer Altair 8800 trafił na rynek jako urządzenie do składania. Kosztował 397 dolarów. Trafił na okładkę pisma Popular Mechanics, które dobrze wyczuło nadchodzącą rewolucję technologiczną

20 grudnia

1868 – Urodził się Harvey S(amuel) Firestone, wynalazca amerykański, twórca opon pneumatycznych (najpierw do słynnego, pierwszego w historii produkowanego seryjnie samochodu Ford-T).

1951 – O godzinie 13:50 popłynął pierwszy w historii prąd elektryczny z reaktora atomowego (był to generator EBR-1 Waltera Zinna z Argonne National Laboratory (obecnie: Idaho National Laboratory)

Carl Sagan (zdjęcie z 1980 roku)

1996 – Zmarł w wieku 62 lat Carl Sagan, słynny astronom amerykański, znakomity popularyzator nauki. Badał atmosferę Wenus, zmiany pór roku na Marsie, stworzył świetny serial popularnonaukowy Cosmos. Był badaczem inteligencji pozaziemskiej.

21 grudnia

Robert Brown

1773Urodził się brytyjski botanik, Robert Brown (Szkot), który swymi badaniami potwierdził ruchy cząsteczek (oglądaliście w szkole pod mikroskopem ruchy Browna? Nie? To marna szkoła była…). W 1831 roku odkrył jądro komórkowe.

1832 – Trumna ze zwłokami Tadeusza Kościuszki została, w tajemnicy przed zaborcą, umieszczona w marmurowym sarkofagu na Wawelu.

1874 – Urodził się Tadeusz Żeleński (Boy), polski lekarz, satyryk, publicysta, świetny tłumacz z francuskiego – do dziś znienawidzony przez katolicką skrajną prawicę za głoszenie liberalnych poglądów, krytykę udziału Kościoła w życiu społecznym i politycznym Polski oraz szarganie świętości narodowych, w szczególności za odbrązawianie Mickiewicza i Fredry. Rozstrzelany przez hitlerowców. Oni go też nie lubili jakoś.

1913 – Na łamach dziennika New York World ukazała się pierwsza na świecie krzyżówka.

22 grudnia

Alfred Dreyfus

1894 – Po trzydniowym haniebnym procesie, oskarżony o zdradę na rzecz Niemiec oficer artylerii Alfred Dreyfus został skazany na dożywotnie zesłanie do francuskiej kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej. Ten proces jest jednym z głośniejszych aktów antysemityzmu. Dopiero w 1906 roku francuski Najwyższy Sąd Apelacyjny całkowicie anulował wyrok sądu wojskowego, senat przywrócił Dreyfusowi stopień kapitana, awansował go do stopnia podpułkownika i odznaczył Krzyżem Legii Honorowej.

1938 – Niemiecki fizyk Otto Hahn przeprowadził pierwszą próbę rozszczepienia jądra atomowego.

2010 – Były dyktator Argentyny Jorge Rafael Videla został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności za zbrodnie przeciwko ludzkości. Warto, by inni dyktatorzy – i kandydaci na takich – mieli to na uwadze…

23 grudnia

Kamień z Rosetty

1790 – Urodził się Jean-Francois Champollion, francuski egiptolog i językoznawca, który odczytał słynny Kamień z Rosetty, deszyfrując hieroglify.

1834 – Zmarł Thomas Robert Malthus, angielski ekonomista i demograf, którego można uważać za pioniera socjologii. Zajmował się teorią ludności oraz problemami płac i pieniądza. W 1805 roku został pierwszym w Anglii profesorem ekonomii politycznej. Skrajny przeciwnik egalitaryzmu.

1938 – Urodził się dr Robert E. Kahn, wraz z Vintonem G. Cerfem współtwórca protokołu TCP/IP, dzięki któremu funkcjonuje Internet. W 2004 roku został wspólnie z Cerfem uhonorowany niebywale prestiżową dla informatyków Nagrodą Turinga.

24 grudnia

Dziś wyjątkowo nie trzy, a cztery wydarzenia. Zaraz okaże się, dlaczego.

1923 – Magazyn Time opisał proces użycia ekstremalnych ciśnień i temperatury, dzięki któremu można otrzymać w ciągu kilku godzin granit.

1936 – Tego dnia urodził się – i dziś zatem kończy lat 80 –  autor niniejszej rubryki. Reszta jest milczeniem. Wymyślać można w komentarzach.

Charles Hermite

1822 – Urodził się Charles Hermite, francuski matematyk. W 1873 roku pierwszy dowiódł, że liczba e (podstawa logarytmów naturalnych , 2.71…) jest przestępna (tj. nie jest pierwiastkiem żadnego wielomianu o współczynnikach wymiernych). Sporo pojęć matematycznych nosi jego imię: wielomiany H., równanie różni8czk9owe H., formuła interpolacyjna H., macierze H.

1893 Henry Ford ukończył swój pierwszy silnik benzynowy. Wraz z żoną wypróbowali to jednocylindrowe cudo… w kuchni. Późniejsza wersja silnika była już dwucylindrowa i zasiliła pierwszy samochód Forda (o nazwie Quadricicle), który odbył jazdę inauguracyjną 4 czerwca 1896.

25 grudnia

1642 – Urodził się Izaak Newton, jeden z największych uczonych w historii, fizyk i matematyk. Jego trzy prawa dynamiki musi dziś znać każdy, ale one w żaden sposób nie wyczerpują gigantycznego dorobku intelektualnego angielskiego geniusza. Żył 84 lata.

Clara Barton

1821 – Urodziła się Clarissa (Clara) Barton, słynna amerykańska pielęgniarka, pionierka pomocy medycznej w czasie Wojny Secesyjnej, główna założycielka Amerykańskiego Czerwonego Krzyża. Przeżyła 90 lat. Znana w USDA jako „Anioł Pola Walki”. Rząd Unii odmówił jej początkowo współpracy i pomocy. Dopiero w 1864 roku Barton została mianowana przełożoną pielęgniarek armii. Po zakończeniu wojny utworzyła biuro poszukiwania zaginionych żołnierzy. Dzięki jej staraniom odnaleziono ponad 12 tysięcy niezidentyfikowanych dotąd grobów.

1989 – Rewolucja w Rumunii: w Târgoviște rozstrzelano obalonego rumuńskiego dyktatora Nicolae Ceaușescu i jego żonę Elenę. Powtórzmy: kariery dyktatorów czasem trwają długo, ale na ogół kończą się niemiło.

Wyszukał

Bogdan Miś

 

Print Friendly, PDF & Email

5 komentarzy

  1. PIRS 2016-12-20
    • BM 2016-12-21
  2. jotka 2016-12-21
    • BM 2016-12-21
  3. Tetryk56 2016-12-21
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com