2016-12-20.
Kolejny tydzień przynosi – jak zazwyczaj – tygodniowy przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.
Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach po prostu ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.
Oto te fakty:
19 grudnia
1944 – Urodził się Richard Erskine Frere Leakey (w Nairobi) – paleoantropolog i przyrodnik kenijski. Jego najsłynniejszym odkryciem (z 1984) jest tzw. Chłopiec znad Jeziora Turkana – niemal kompletny szkielet 9-letniego hominida, który żył i zginął ok. 1,5 mln lat temu.
1946 – Zmarł Paul Langevin, wielki fizyk francuski, spoczywający obecnie w paryskim Panteonie. Albert Einstein mówił o nim: „Jego religią jest rozum, który ma zapewnić nie tylko oświecenie, ale i odkupienie”. Znany głupawej publice z głośnego romansu z Marią Curie, ujawnionego przez jego żonę Jeanne, która przechwyciła i doprowadziła do publikacji korespondencji miłosnej Paula i Marii w tygodniku „L’Oeuvre” (23 listopada 1911). Wnuczka Marii i wnuk Paula – obydwoje fizycy jądrowi – są obecnie małżeństwem. Prawica uważa całą sprawę za skandal. No i dobrze im tak.
Altair 8800
1974 – Mikrokomputer Altair 8800 trafił na rynek jako urządzenie do składania. Kosztował 397 dolarów. Trafił na okładkę pisma Popular Mechanics, które dobrze wyczuło nadchodzącą rewolucję technologiczną
20 grudnia
1868 – Urodził się Harvey S(amuel) Firestone, wynalazca amerykański, twórca opon pneumatycznych (najpierw do słynnego, pierwszego w historii produkowanego seryjnie samochodu Ford-T).
1951 – O godzinie 13:50 popłynął pierwszy w historii prąd elektryczny z reaktora atomowego (był to generator EBR-1 Waltera Zinna z Argonne National Laboratory (obecnie: Idaho National Laboratory)
Carl Sagan (zdjęcie z 1980 roku)
1996 – Zmarł w wieku 62 lat Carl Sagan, słynny astronom amerykański, znakomity popularyzator nauki. Badał atmosferę Wenus, zmiany pór roku na Marsie, stworzył świetny serial popularnonaukowy Cosmos. Był badaczem inteligencji pozaziemskiej.
21 grudnia
Robert Brown
1773 – Urodził się brytyjski botanik, Robert Brown (Szkot), który swymi badaniami potwierdził ruchy cząsteczek (oglądaliście w szkole pod mikroskopem ruchy Browna? Nie? To marna szkoła była…). W 1831 roku odkrył jądro komórkowe.
1832 – Trumna ze zwłokami Tadeusza Kościuszki została, w tajemnicy przed zaborcą, umieszczona w marmurowym sarkofagu na Wawelu.
1874 – Urodził się Tadeusz Żeleński (Boy), polski lekarz, satyryk, publicysta, świetny tłumacz z francuskiego – do dziś znienawidzony przez katolicką skrajną prawicę za głoszenie liberalnych poglądów, krytykę udziału Kościoła w życiu społecznym i politycznym Polski oraz szarganie świętości narodowych, w szczególności za odbrązawianie Mickiewicza i Fredry. Rozstrzelany przez hitlerowców. Oni go też nie lubili jakoś.
1913 – Na łamach dziennika New York World ukazała się pierwsza na świecie krzyżówka.
22 grudnia
Alfred Dreyfus
1894 – Po trzydniowym haniebnym procesie, oskarżony o zdradę na rzecz Niemiec oficer artylerii Alfred Dreyfus został skazany na dożywotnie zesłanie do francuskiej kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej. Ten proces jest jednym z głośniejszych aktów antysemityzmu. Dopiero w 1906 roku francuski Najwyższy Sąd Apelacyjny całkowicie anulował wyrok sądu wojskowego, senat przywrócił Dreyfusowi stopień kapitana, awansował go do stopnia podpułkownika i odznaczył Krzyżem Legii Honorowej.
1938 – Niemiecki fizyk Otto Hahn przeprowadził pierwszą próbę rozszczepienia jądra atomowego.
2010 – Były dyktator Argentyny Jorge Rafael Videla został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności za zbrodnie przeciwko ludzkości. Warto, by inni dyktatorzy – i kandydaci na takich – mieli to na uwadze…
23 grudnia
Kamień z Rosetty
1790 – Urodził się Jean-Francois Champollion, francuski egiptolog i językoznawca, który odczytał słynny Kamień z Rosetty, deszyfrując hieroglify.
1834 – Zmarł Thomas Robert Malthus, angielski ekonomista i demograf, którego można uważać za pioniera socjologii. Zajmował się teorią ludności oraz problemami płac i pieniądza. W 1805 roku został pierwszym w Anglii profesorem ekonomii politycznej. Skrajny przeciwnik egalitaryzmu.
1938 – Urodził się dr Robert E. Kahn, wraz z Vintonem G. Cerfem współtwórca protokołu TCP/IP, dzięki któremu funkcjonuje Internet. W 2004 roku został wspólnie z Cerfem uhonorowany niebywale prestiżową dla informatyków Nagrodą Turinga.
24 grudnia
Dziś wyjątkowo nie trzy, a cztery wydarzenia. Zaraz okaże się, dlaczego.
1923 – Magazyn Time opisał proces użycia ekstremalnych ciśnień i temperatury, dzięki któremu można otrzymać w ciągu kilku godzin granit.
1936 – Tego dnia urodził się – i dziś zatem kończy lat 80 – autor niniejszej rubryki. Reszta jest milczeniem. Wymyślać można w komentarzach.
Charles Hermite
1822 – Urodził się Charles Hermite, francuski matematyk. W 1873 roku pierwszy dowiódł, że liczba e (podstawa logarytmów naturalnych , 2.71…) jest przestępna (tj. nie jest pierwiastkiem żadnego wielomianu o współczynnikach wymiernych). Sporo pojęć matematycznych nosi jego imię: wielomiany H., równanie różni8czk9owe H., formuła interpolacyjna H., macierze H.
1893 Henry Ford ukończył swój pierwszy silnik benzynowy. Wraz z żoną wypróbowali to jednocylindrowe cudo… w kuchni. Późniejsza wersja silnika była już dwucylindrowa i zasiliła pierwszy samochód Forda (o nazwie Quadricicle), który odbył jazdę inauguracyjną 4 czerwca 1896.
25 grudnia
1642 – Urodził się Izaak Newton, jeden z największych uczonych w historii, fizyk i matematyk. Jego trzy prawa dynamiki musi dziś znać każdy, ale one w żaden sposób nie wyczerpują gigantycznego dorobku intelektualnego angielskiego geniusza. Żył 84 lata.
Clara Barton
1821 – Urodziła się Clarissa (Clara) Barton, słynna amerykańska pielęgniarka, pionierka pomocy medycznej w czasie Wojny Secesyjnej, główna założycielka Amerykańskiego Czerwonego Krzyża. Przeżyła 90 lat. Znana w USDA jako „Anioł Pola Walki”. Rząd Unii odmówił jej początkowo współpracy i pomocy. Dopiero w 1864 roku Barton została mianowana przełożoną pielęgniarek armii. Po zakończeniu wojny utworzyła biuro poszukiwania zaginionych żołnierzy. Dzięki jej staraniom odnaleziono ponad 12 tysięcy niezidentyfikowanych dotąd grobów.
1989 – Rewolucja w Rumunii: w Târgoviște rozstrzelano obalonego rumuńskiego dyktatora Nicolae Ceaușescu i jego żonę Elenę. Powtórzmy: kariery dyktatorów czasem trwają długo, ale na ogół kończą się niemiło.
Wyszukał
Bogdan Miś
Bogdanowi Misiowi wraz z najserdeczniejszymi życzeniami urodzinowymi dedykuję bajkę „Czerwony Kapturek 2000.0” znalezioną w internecie. Nic z niej nie zrozumiałem poza morałem że dobro zwycięża zło, natomiast syn znajomej wszystko zrozumiał, ale ja z kolei nie zrozumiałem jego wyjaśnień. Matematyczny umysł Bogdana może się w niej rozsmakuje.
CZERWONY KAPTUREK wersja 2000.0
Dawno, dawno temu, była sobie mała internautka, a nazywała się Czerwony K-pturek. Codziennie chatowała sobie z przyjaciółmi na kanale #las, aż tu pewnego dnia dostała maila od Mamy, w którym było napisane:
„Kochana Córeczko, w załączniku przesyłam Ci pliki HTMLowe dla Babci. ZaFTPuj się, proszę, na konto Babci i daj jej te pliki, bo są jej potrzebne, żeby postawić sobie stronę webową. Całuję. Mama”
Tak więc nasza mała internautka odpaliła sobie windowsowego FTPa i zalogowała się jako „K-pturek”, żeby przesłać babci pliki, które właśnie dostała od mamy. Akurat ściągała załącznik ze swojego konta webmailowego, gdy nagle dostała przez ICQa wiadomość od użytkownika o adresie e-wilk@hacker.las.com .
K-pturek grzecznie odpowiedział na ICQową wiadomość, na co e-wilk uprzejmie ją pozdrowił i zapytał dokąd to się wybierała. K-pturek odpowiedział:
– Loguję się na konto Babci, żeby przeFTPować parę plików potrzebnych do postawienia własnej strony webowej. Po takiej odpowiedzi e-wilk zatelnetował się na skróty i połączył się z kontem Babci pierwszy.
Gdy konto Babci zapytało go o login ID, wstukał „k-pturek”, scrackował hasło i wszedł na konto. Babcia, gdy zorientowała się, że to nie K-pturek tylko ktoś inny, natychmiast skillowała mu process, ale niestety E-wilk był szybszy. Zrobił jej ICMP flood’a na wszystkie porty, których firewall babci nie pilnował, firewall się wywalił, a E-wilk zmienił hasło Babci. Potem przyznał sobie prawa ROOTa i zmienił system operacyjny na nowy, który nawet interfejsem przypominał stary system babci. A gdy już wszystko było zainstalowane, rozgościł się na koncie babci, podszywając się pod dotychczasową właścicielkę.
Po chwili zalogował się K-pturek i po wejściu na konto babci zorientował się, że coś się tu zmieniło. Zatalkował szybko do babci i zapytał:
– Babciu, a dlaczego masz taką wielką quotę na dysku ?
– Żeby lepiej pomieścić Twoje pliki.
– Babciu, a dlaczego masz taki nowoczesny interfejs graficzny?
– Żeby lepiej skatalogować Twoje pliki.
K-pturek poczuł, że coś tu jest nie tak:
– Babciu, a dlaczego masz prawa ROOTa ?
– Żeby Cię lepiej scrackować !!!
Po takiej rozmowie nawet mały łatwowierny K-pturek rozpoznał, że to wcale nie Babcia i szybkim whois sprawdziła, że jej rozmówca talkował z konta e-wilk@hacker.las.com
K-pturek natychmiast wysłał maila do security@cyberspace.cop.org żeby poskarżyć się na oszusta. Przebiegły E-wilk spróbował zablokować K-pturkowi serwer POP3
przeciążając pamięć, ale na szczęście K-pturek zdążył w porę kliknąć guzik Wyślij.
Po chwili na serwer wszedł Sysop z cyberspace.cop, który błyskawicznie odczytał adres IP E-wilka, zoverride’ował mu prawa dostępu i sam sobie przyznał profil ROOTa. Zanim E-wilk się zorientował, Sysop skillował mu proces i założył bana na całą domenę. A z Trash’a systemu operacyjnego E-wilka udało się odzyskać tabele partycji starego systemu Babci, dzięki czemu można było odtworzyć starą konfigurację.
Dzięki pomocy K-pturka i dzielnego Sysopa, Babcia mogła dokończyć formatowanie w HTMLu i postawiła wspaniałą stronę webową z dostępem 10 kilo na sekundę. Stronę Babci podziwiali wszyscy jak Sieć długa i szeroka, i w krótkim czasie nabili jej rekordową liczbę hitów.
… I wszyscy żyli długo i szczęśliwie.
—–
Oryginał po hiszpańsku: Eduardo J. Renedo Rguez
Tłumaczenie na język polski: Tomasz M. Jasinkiewicz
Po pierwsze, dziękuję za życzenia. Po drugie, za tekst: pyszny. Język (nieco rąbniętych i lansujących się jako „uczonych” – bo nie wszystkich) informatyków złapany na gorącym uczynku.
Panie Bogdanie, zarejestrowałem się głownie po to by złożyć Panu życzenia. Odegrał Pan istotną rolę w kształtowaniu mojej młodzieńczej osobowości i cieszę się, że w dalszym ciągu wykazuje Pan swoją aktywność. Proszę, aby był Pan z nam jak najdłużej.
Cmok. To ucałowania rąk dziękczynne ode mnie. Ale właściwie dlaczego zakładam, że za tą ksywką kryje się dama? Ot, psychologia…
Najserdeczniejsze gratulacje dla nieocenionego Redaktora! Kolejnych owocnych lat w zdrowiu i aktywności życzę!