Zbigniew Szczypiński: Gorąca rekomendacja. Nowe jedwabne szlaki.3 min czytania

14.11.2021

Po książce „Wielki Renesans” Bogdana Góralczyka, w której ten znakomity znawca Chin (mówi nie tylko po angielsku, ale po chińsku też) napisał zdanie przeze mnie zapamiętane – „Chiny to nie państwo, to cywilizacja” – jest nowa pozycja poświęcona Chinom właśnie.

Profesor Góralczyk napisał historię reform, które w ostatnich latach radykalnie zmieniły Chiny. Przywołany w tytule renesans jest sygnałem skali i tempa zmian, które z zacofanego, opętanego ideologią Mao z jego rewolucją kulturalną i programem industrializacji opartym o domowy wytop żelaza na każdym chińskim podwórku, zrobiły z Chin światową potęgę gospodarczą i technologiczną. Warto sięgnąć do wydanej w 2018 roku książki Bogdana Góralczyka, to absolutna podstawa, by coś o tym wiedzieć i rozumieć współczesne Chiny.

Chciałbym jednak szczególnie zarekomendować wydaną w 2021 kolejną książkę poświęconą Chinom. „Nowe jedwabne szlaki – teraźniejszość i przyszłość świata” Petera Frankopana. Ta książka to wyjątkowa pozycja. Napisana w 2018 przez oksfordczyka, poraża liczbą przywołanych faktów, zdarzeń, nazwisk. To nie jest akademicka cegła, to gorący tekst o współczesnym świecie; świecie, w którym w Stanach Zjednoczonych prezydentem jest Donald Trump, i w którym Chiny zaproponowały i rozpoczęły realizację wielkiego projektu – budowę nowego jedwabnego szlaku, którego skala przekracza wszystko, co miało miejsce dotychczas.

Na rewersie okładki książki Petera Frankopana możemy przeczytać motto „kiedyś wszystkie drogi prowadziły do Rzymu, dziś prowadzą do Pekinu” i to jest najkrótsza recenzja tej książki.

„Nowe jedwabne szlaki” pisane były za prezydentury Donalda Trumpa. Każdy, kto podejrzewał go o szaleństwo, butę i arogancję budowaną na ignorancji może zamienić te przypuszczenia w pewność. To był człowiek bardzo niebezpieczny dla świata, nie tylko dla Stanów. Lektura książki Petera Frankopana pozwoli spojrzeć na światową gospodarkę i jej polityczne uwarunkowania. Wielkości transakcji, dziesiątki i setki miliardów dolarów wprowadzane i wycofywane z rynku na skutek decyzji politycznych — muszą robić wrażenie.

Lektura tej książki pozwala lepiej zdefiniować szanse i zagrożenia (bardziej jednak zagrożenia niż szanse) przed jakimi stoi świat.

I jeszcze dwie refleksje na koniec tej rekomendacji. Pierwsza wiąże się z rozwojem SI, przede wszystkim w Chinach, ale i Stanach Zjednoczonych i Indiach. Jako komuś, kto sądzi, że tylko rozwój SI i osiągnięcie przez nią poziomu samouczenia i samoprogramowania może zbawić świat, w którym żyjemy (jeszcze), książka daje mi dodatkowe argumenty przemawiające za trafnością tych oczekiwań. Druga refleksja to gorzka, ale do fundamentu prawdziwa refleksja nad śmiesznością mocarstwowych wypowiedzi ludzi rządzących obecnie Polską.

Warto przeczytać „Nowe jedwabne szlaki – teraźniejszość i przyszłość świata”, aby spojrzeć chłodnym okiem na plany prezesa i wypowiedzi jego urzędników z prezydentem i premierem na czele.

Naprawdę warto!

Zbigniew Szczypiński

Polski socjolog i polityk. Założyciel i wieloletni prezes Stowarzyszenia Strażników Pamięci Stoczni Gdańskiej.

Wikipedia

Peter Frankopan: „Nowe jedwabne szlaki – teraźniejszość i przyszłość świata”, Wydawnictwo: W.A.B. Cykl: Jedwabne szlaki. 352 str.